مالیخولیای پزشکی

در منظر یك‌ حكیم‌ الهی ‌، انسان‌ موجودی‌ واحد و صاحب‌ روح‌ است‌ نه‌ موجودی‌ متشكل‌ از اعضائی‌ كه‌ بواسطه رگ‌ و پی‌ و اعصاب‌ و خون‌ بهم‌ متصل ‌گردیده‌ باشد لااقل‌ به‌ این‌ دلیل‌ كه‌ چو عضوی‌ به ‌درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار .

این‌ یك‌ نگرش‌ متافیزیكی‌ و ویژه‌ نیست‌ بلكه‌ حاصل‌ یك‌ تجربۀ‌ كاملاً حسی‌ و معقول‌ است‌ و لذا نگرش‌ پزشكی‌ مدرن‌ بدان‌ دلیل‌ غلط‌ نیست‌ كه‌ خدا و روح‌ و متافیزیك‌ را به‌ كنار نهاده‌ بلكه‌ به‌ این‌ دلیل‌ كه‌ اصلاً محسوس‌ و معقول‌ نیست‌ و نتایج‌ این‌ نوع‌ پزشكی‌ نیز دال‌ بر غلط‌ بودن‌ نگرش‌ آن‌ است‌. 

نگرش‌ نباتی‌ و جانوری‌ و جمادی‌ و مكانیكی‌ و شیمیائی‌ به‌ وجود انسان‌، خود منشأ بیماری‌ است‌.

این‌ نگاه‌ غیر انسانی‌ به‌ انسان‌، مولّد امراض‌ است‌، نگاه ‌غیر خدائی‌ به‌ انسان‌.

انسان‌ بمیزانی‌ كه‌ ناحق‌ نگریسته‌ می‌شود بیمار می‌شود . انسان‌ بمیزانی‌ كه‌ حقیر و تباه‌ شونده‌ و میرا نگریسته‌ می‌شود بیمار می‌شود.

هركسی‌ تحت‌الشعاع‌ نگاه‌ خویشتن‌ است‌ كه‌ هویّت‌ و سلامت‌ می‌یابد و انسانیّت‌ می‌یابد. هر كس‌ بیمار ِنگاه‌ خود به‌ خویشتن‌ است‌.